Eindhoven - Het Oude Stadhuis

 


Drie van de vijf stadhuizen die Eindhoven in de laatste 100 jaar heeft gehad liggen in U-vorm om het Stadhuisplein heen: het stadhuis uit 1952, het Stadhuis uit 1969 en sinds 2002 het Stadskantoor. Deze laatste drie gebouwen bestaan nog!

Veel Eindhovenaren denken echter met heimwee terug aan het oude stadhuisje dat jarenlang in de Rechtestraat stond,
ter hoogte van de Jan van Hooffstraat (vroeger Korenstraatje).
Geheel onnodig kwam dit prachtige gebouw in 1967 onder de slopershamer.

Het werd gebouwd nadat de gemeente in 1862 een prijsvraag had uitgeschreven waarop 19 ontwerpen werden ingediend. Omdat deze ontwerpen geen van allen echt geschikt waren werd de prijs over drie inzenders verdeeld. Stadsarchitect Jan van Dijck kreeg opdracht uit de drie ontwerpen één nieuw ontwerp te maken.
Het stadhuis werd op 2 januari 1869 in gebruik genomen.

Rechts: wie schilderde deze sfeervolle aquarel?



De situatie in juni 1927 gezien vanaf de Markt. Het witte gebouw links is van N.V. schoen- en lederfabriek St.Antoine, daarachter Hotel Stad Rotterdam.
Rechts op de hoek de winkel van H.van Kempen-van Lierde.



De aanblik in 2001. Links beton, rechts beton, recht vooruit nog meer beton.
Het enige wat nog een beetje warmte biedt zijn de rode klinkers...

 



Hoeveel Eindhovenaren zullen zich realiseren dat er op dat zelfde plekje in de Rechtestraat al sinds mensenheugenis een stadhuis heeft gestaan?

Dit kon worden vastgesteld aan de hand van zeer oude kaarten, die werden gemaakt ten behoeve van belegeringen.
Deze oude kaarten werden vrijwel allemaal vanuit vogelvlucht getekend en niet als plattegrond.

Links: het stadhuis voor 1486.

Rechts: het stadhuis tussen 1486 en 1554




Rechts: het stadhuis uit 1554 heeft de stad het langst gediend: maar liefst 315 jaar! De steen met het jaartal werd in de achtergevel van het nieuwe stadhuis uit 1869 ingemetseld, evenals de stenen met de leeuw en de 3 horens.

Geheel rechts: op 20 augustus 1904 was het feest in de stad ter ere van het bezoek van Hare Majesteit Koningin Wilhelmina en haar echtgenoot Prins Hendrik.

Hier staan zij op het bordes van het oude stadhuis. Om maar niets te missen hangen de mensen zover mogelijk uit het raam...





Uit de Illustratie voor het Katholieke Huisgezin nr. 22 van 28 mei 1931 komt dit berichtje met de foto rechts:

"Het voormalig Stadhuis van Eindhoven had een breede, nogal monumentale trap, welke echter bijna het geheele trottoir in beslag nam. Het drukke verkeer in de lichtstad en de beperkte breedte der straat hebben het Gemeentebestuur doen besluiten, trap en stoep op te ruimen, om het trottoir vrij te krijgen."



September 1945: blik in de trouwzaal van het oude stadhuis. Let op de bewerkte houten lambrizering.


Links: de tekening van Odette v.d. Molengraft-Saulnier, die aan de gemeenteraadsleden werd aangeboden, "um boven oew bed te hange as ik er nie mir ben"....

Acties, gedichten, brieven, bezwaren en tekeningen. Helaas, het heeft niet mogen baten. Het plan waar het stadhuis voor moest wijken ging niet door, maar de gemeente had bepaalde beloftes gedaan, en dus was de oplossing: sloop het stadhuis maar, dan kunnen de winkeliers daar bouwen.... En dat deden ze!
Of er geen andere oplossing was?


 

Naar de nieuwste stadhuizen van Eindhoven


Gebruikte bronnen: Karel Vermeeren, Toen Eindhoven nog Eindhoven was; Dr. J.M.P. van Oorschot, Eindhoven, een samenleving in verandering deel 1 1810-1920; Streekarchief Regio Eindhoven.