Stratum - Stratumsedijk deel 2

 

Ongetwijfeld een bekend Stratums straatbeeld is te zien op de foto rechts.
Je kijkt hier vanaf de kruising Elzentlaan-St. Jorislaan-Stratumsedijk richting centrum, juist voorbij de St. Joriskerk. Het is hier een en al flat en de weg is flink verbreed. Dat was vroeger wel anders. De Stratumsedijk was een laan met statige hoge bomen waarin de beter gesitueerden fraaie villa's bewoonden.
De weg maakte onderdeel uit van de Rijkssteenweg van Den Bosch naar Luik. Het gedeelte Eindhoven-Stratum kwam in 1797 gereed.



Rond 1915 zag het er zo uit: rechts het bekende trapgeveltje van de katholieke jongensschool van de St. Jorisparochie.

Geheel links op de foto is de ingang naar de voormalige villa van Bernard Sinkel zichtbaar, die van "de Winkel van Sinkel, daar is alles te koop, hoeden en petten en damescorsetten". Dezelfde heer Van Sinkel stelde in 1884 een stuk grond beschikbaar aan de parochie om daar de nieuwe St. Joriskerk te bouwen.




En dit is dan de villa met rechts daarvan de Elzentstraat, de latere Elzentlaan.
Toen B. Sinkel-Langemeijer hier op 7 juni 1879 vanuit Amsterdam kwam rentenieren kocht hij een groot stuk grond in den Elzent. Hij bouwde daarop deze villa met erachter een aangelegde Engelse tuin van enkele hectaren groot.
In 1890 overleed de heer Sinkel en alles werd verkocht. De fraaie Engelse tuin werd eigendom van het Eindhovense Mannenkoor, die er een buitentuin van maakte met een muzieknis voor het geven van concerten.

De villa ging eerst naar een textielfabrikant, J.J. Schröder, en rond 1920 vestigde de Belgische kloosterorder van de zuster Ursulinen er het meisjes-pensionaat "Sancta Ursula". Omdat de zusters nog behoefte hadden aan een gebedsruimte werd de afgedankte houten kapel van Pensionaat Eikenburg in 1926 aan de zuster geschonken. Hij werd achter in de tuin van de villa weer opgebouwd.
Tussen 1930 en 1952 heeft de villa nog dienst gedaan als gemeentehuis, met de kapel als raadszaal.


Blik in de huidige Elzentlaan.

Rechts een stukje van de Wilma Flat.
De plaats waar "Sancta Ursula" stond is net niet te zien. Deze stond iets verder naar links, recht tegenover het plein van de St. Joriskerk.




En dan een zeldzame foto uit de tijd dat Dafjes en zulke kinderwagens nog in het straatbeeld voorkwamen, ergens in de jaren '50. Hij is gemaakt door Jan van Dijck en oorspronkelijk gepubliceerd op Eindhoven Eertijds. Hij toont een groot deel van de oude jongensschool in de St. Jorislaan die moest wijken voor de verbreding van de weg. Rechts een deel van de kerk.

 




De speelplaats was door een hek van de straat gescheiden. Kwam je te laat, dan ging de poort dicht. Oud-leerling Herman de Groot herinnert zich nog, dat op een dag kinderen geheel onverwacht naar buiten mochten met meester Taf. Vanaf de speelplaats mochten ze toekijken hoe het grote H. Hartbeeld bovenop de toren van de Paterskerk werd getakeld (1898). Het hing in de touwen en was van daaruit goed te zien. Ze zagen het boven de huizen uit balanceren en vonden het allemaal mooi, maar vooral spannend!




Links naast de jongensschool lag aan de Stratumsedijk een oude pastorie. Deze werd in 1844 gebouwd door pastoor W. van Lieshout.
Deze foto is gemaakt op 11 februari 1936, kort voordat er een klooster zal worden gesticht door de zuster Clarissen.

Vanuit het huis ernaast keek je op de enorme achtertuin die achter het klooster lag en die helemaal doorliep tot aan de Tuinstraat.

 

Een destijds 11-jarig buurmeisje herinnert zich nog als de dag van gisteren hoe de zusters Clarissen in 1936, zwaar gesluierd, de pastorie betrokken. Het was een strenge orde waartoe zij behoorden. Rondom de pastorie was een hoge muur opgetrokken en de zusters die in de tuin aan het werk waren, mochten met niemand van buiten de klooster spreken, noch iemand aankijken. Als buren hoefden zij niet naar de kerk, omdat zij de dienst in de kapel van de zusters mochten bijwonen. De zusters zelf zongen hun liederen van achter een traliehek!

Herman de Groot herinnert zich het volgende over deze tuin toen de pastorie nog niet als klooster in gebruik was: "Het was een prachtige tuin waarin veel fruitbomen stonden met het mooiste fruit. Uiteraard werd er over en door de haag nogal eens een aanslag gepleegd op dit fruit, zeer tot ergernis van de pastoor. Deze liet daarom een plank maken, die hij bij zijn tuin liet bevestigen en waarop hij liet schilderen: "Verboden toegang" en bovendien nog, "God ziet u". Enkele olijkerds hadden eronder gekalkt: "Maar die zegt niets”. Later is die haag vervangen door een stenen muur, zeer tot genoegen van de vrijende paartjes!
In het midden van die haag was een poortje aangebracht. Dit was speciaal gedaan voor het gemak van de pastoor. Deze hoefde dan niet zo ver om te lopen wanneer hij vanuit de kerk naar de pastorie ging en vice versa..."


Links naast de pastorie werden in 1905 deze nieuwe huizen gebouwd.

Rechts is nog een gedeelte te zien van het hek dat rondom de pastorie was gelegen.
Dit was een stuk hoger dan het hek op de vorige foto.

Waarom deze huizen zo'n 25 jaar later een complete metamorfose hebben ondergaan is niet bekend. Ze zijn dan vervangen door moderne, dubbele winkelpanden.



Het meeste rechtse pand aan de Stratumsedijk 71 huisvest de fraaie winkel van de familie Van Hoek, een voor die tijd zeer moderne zaak in elektrische apparaten. Let op de mooie glas-in-lood bovenlichten!
Er is van alles te koop, van gloeilamp tot Philips-radio en stofzuiger. De dubbele etalage staat er vol mee.

Na het overlijden van de eigenaar in 1939 wordt het pand gesplitst. Enkele latere winkeliers zijn slagerij Van den Donk, kapper de Louw en reisbureau Effting.



En dit is dan de foto waar we zolang naar hebben gezocht! Nog net voor de sloop op de gevoeligde plaats vastgelegd rond 1980. Het ligt er maar verwaarloosd bij. Nog even en ook de opticien zal een ander stekje moeten gaan zoeken....

Mocht iemand nog over een betere foto beschikken, laat dit ons dan even weten.